B. Wziętek1, B. Sienkiewicz2, K. Kusek1
1 Artroskop Centrum Medyczne Bogdan Wziętek, Trzebinia, Polska,
2 Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska
Cel:
Ból barku spowodowany patologią ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia (LHBT), który nie ustępuje po leczeniu zachowawczym, stanowi wskazanie do leczenia operacyjnego. Jednak u osób starszych z przeciwwskazaniami do znieczulenia, tenotomia igłowa LHBT pod kontrolą USG może być rozwiązaniem. Celem badania jest ocena wyników – stopnia złagodzenia bólu przedniego barku po tenotomii igłowej LHBT pod kontrolą USG.
Metody:
Badanie przeprowadzono retrospektywnie w grupie 11 pacjentów leczonych w latach 2022–2025. U 2 pacjentów operowano oba barki. Wykorzystano dane z dokumentacji medycznej pacjentów. Grupa składała się z 10 kobiet i 1 mężczyzny w wieku od 50 do 92 lat. Większość (11 z 13 przypadków) miała również masywne uszkodzenia ścięgien stożka rotatorów. Wskazaniem do zabiegu był ból barku spowodowany patologią LHBT (VAS 5-10, średnia 6,85 +/- 2,15), który nie ustępował po leczeniu zachowawczym. Zabieg: chirurgiczne przemycie skóry, znieczulenie 10 ml 1% lignokainy, liniowa głowica ultradźwiękowa 14 MHz w jałowej osłonce. Głowica jest przykładana poprzecznie nad bruzdą mięśnia dwugłowego. Nacięcie wykonuje się igłą 15 G, 1,6 mm x 40 mm pod kontrolą ultrasonograficzną w górnej części bruzdy międzyguzkowej lub na mniejszym guzku w przypadku zwichnięcia ścięgna. Wskazówka: Przecięcie ścięgna jest łatwiejsze, jeśli pacjent napina mięsień podczas zabiegu. W końcowej fazie pacjent napina mięsień z pełną siłą w łokciu operatora, zgiętym pod kątem 60 stopni, aż do usłyszenia trzasku. Zabieg trwał do 10 minut.
Wyniki:
Wszyscy pacjenci, z wyjątkiem jednego, byli zadowoleni z rezultatu zabiegu (4,69 ± 0,85 w skali 1-5) i było to już podczas pierwszej wizyty kontrolnej. Ból zmniejszył się do VAS 1,15 ± 1,14; p<0,01. Poprawił się również zakres ruchu (ograniczenie zmniejszyło się z 4,15 ± 2,3 do 1 ± 0,91 w skali 0-10); p<0,01. Jeśli chodzi o powikłania, poza drobnymi krwawieniami w barku, wystąpił jedynie objaw Popeye’a, który zaobserwowano w 7 przypadkach, jednak pacjenci nie skarżyli się na tę wadę szczególnie, ponieważ u kobiet deformacja była słabo widoczna. Nie odnotowano osłabienia siły zgięcia łokcia. Dwóch pacjentów zdecydowało się na operację drugiego barku. Nie zaobserwowano żadnych powikłań w przypadku kikuta bliższego.
Wnioski:
1. Tenotomia LHBT pod kontrolą USG jest skuteczna w minimalnie inwazyjnym przecięciu ścięgna.
2. Brak istotnych powikłań poza objawem Popeye’a.
3. Nie zaobserwowano żadnych powikłań w przypadku kikuta bliższego.
4. Niezauważalne osłabienie siły zgięcia łokcia.
5. Znaczna redukcja bólu, potwierdzona zadowoleniem pacjentów, statystycznie istotna ulga w bólu i poprawa zakresu ruchu (p <0,01), a dwóch pacjentów zdecydowało się na operację drugiego barku.
6. Skuteczność tenotomii w eliminacji bólu barku pomimo masywnego uszkodzenia stożka rotatorów wskazuje, że samo ścięgno jest głównym źródłem bólu.
